Декларация-2025: Кім, қашан және қандай айыппұлдар?

Қазақстанда жалпыға бірдей декларациялау жүйесі

Қазақстанда салық төлеушілерді кезең-кезеңімен жалпыға бірдей декларациялау жүйесіне енгізу басталды. 2025 жылы бұл жүйеге барлық қазақстандық салық төлеушілер қатысады, тек жеке тұлғалардан басқа (бірақ олардың кейбірі де есеп беруге міндетті болады). Декларациялаудың мақсаты – табыс пен мүліктің ашықтығын қамтамасыз ету, көлеңкелі экономика мен сыбайлас жемқорлықпен күресу.

Жалпыға бірдей декларациялаудың мақсаты

Декларациялаудың мақсаты – салық салынбаған табыстар көлемін азайту арқылы бюджетке қосымша түсімдерді қамтамасыз ету. Бұл салық базасын кеңейтуге мүмкіндік береді.

2025 жылы декларация тапсыру міндеті

2025 жылы декларация тапсыру міндеті жалпыға бірдей декларациялау жүйесіне кірген барлық санаттағы тұлғаларға жүктеледі:

• жауапты мемлекеттік лауазымдарды атқаратын тұлғалар және олардың жұбайлары;
• мемлекеттік мекеме қызметкерлері және олардың жұбайлары;
• компаниялардың басшылары, құрылтайшылары, қатысушылары және олардың жұбайлары.

Форма 250.00 тапсыру міндеті жеке кәсіпкерлер мен олардың жұбайларына да қатысты, соның ішінде 2025 жылы «әрекетсіз» мәртебесі бар ЖК-лер мен ЖШС басшыларына. Оларға жалпыға бірдей декларациялау бойынша салық есептілігін тапсыру қажет.

Декларация формалары

Жалпыға бірдей декларациялау аясында екі формадағы декларациялар тапсырылады:

• Активтер мен міндеттемелер туралы декларация (Форма 250.00) – жалпыға бірдей декларациялау жүйесіне алғаш кірген жылы бір рет тапсырылады;
• Табыс пен мүлік туралы декларация (Форма 270.00) – жыл сайын тапсырылады.

Форма 250.00-да шетелде жылжымалы және жылжымайтын мүліктің болуы, шетелдік банктердегі банктік шоттардағы ақша, Қазақстаннан тыс құрылған заңды тұлғаның жарғылық капиталындағы үлес, бағалы қағаздар, инвестициялық алтын және 10 000 АЕК-тен асатын ақшаның болуы көрсетілуі тиіс.

Декларацияны тапсыру мерзімдері

Форма 250.00-ды тұрғылықты жері бойынша салық органына 15 қыркүйектен кешіктірмей тапсыру қажет. Форма 270.00 да дәл осы мерзімдерде тапсырылады.

Онлайн декларация тапсыру

Декларацияларды қағаз түрінде немесе электронды түрде тапсыруға болады. Электронды түрде тапсыру үшін:

• Egov.kz порталында;
• eGov-mobile қосымшасында;
• «Салық төлеушінің кабинеті» арқылы;
• «e-Salyq Azamat» мобильді қосымшасында;
• банктердің мобильді қосымшаларында;

Декларацияны тапсырмағаны үшін жауапкершілік

Егер тұлға декларацияны мерзімінде тапсыру міндетін орындамаса, ҚР ӘҚБтК 272-бабы 1-тармағына сәйкес, бірінші рет салық органдары ескерту жасайды. Декларацияда алғаш рет толық емес немесе дұрыс емес мәліметтер көрсетілсе, ескерту беріледі. Екінші рет мерзімінде тапсырылмаса, жеке тұлғаға 15 АЕК мөлшерінде айыппұл салынады.

Сондай-ақ, мемлекеттік қызметшілерге шетел банктерінде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау, шоттар мен депозиттер ашу және иеленуге тыйым салынған. Тыйымды бұзған жағдайда мемлекеттік қызметші жұмыстан босатылады.