ЖСН: Сіздің жеке кодыңыз, оны қалай алуға болады?

Қазақстанда жеке тұлғаларды сәйкестендіру үшін жеке сәйкестендіру нөмірлері (ЖСН) беріледі. Бұл 12 таңбалы нөмір азаматтарға және кейбір жағдайларда ел аумағында уақытша жүрген шетелдіктерге қатысты мәліметтерді сақтау мақсатында қолданылады.

ЖСН дегеніміз не?

ЖСН – жеке тұлғаларға арналған құжаттарды дайындау кезінде ақпараттық жүйе қалыптастыратын, цифрлардан тұратын бірегей 12 таңбалы комбинация. ЖСН алғаш рет тұлғаны ақпараттық жүйеде тіркеу кезінде автоматты түрде қалыптастырылады. Бұл нөмір өзгертілмейді және қайта қалыптастырылмайды. ЖСН-ға қатысты мәліметтер мынадай базаларда сақталады:

• Жеке сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімінде;
• Мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінде;
• Басқа мемлекеттік мекемелердің базаларында.

ЖСН беру 2007 жылдан басталды, ал 2007 жылғы 12 қаңтардағы №223 заң қабылданғаннан кейін азаматтардың жеке басын куәландыратын құжаттарын ЖСН бар жаңа үлгідегі құжаттарға қайта рәсімдеу басталды.

ЖСН-дағы цифрлар қалай шифрланады?

Кәмелетке толған ҚР азаматтары өз ЖСН-ын мына жерден көре алады:

• жеке куәліктің алдыңғы бетінде, туған күнінің астында;
• ҚР азаматының паспортындағы 32-бетте.

12 таңбалы нөмір мынадай түрде шифрланады:

• алғашқы 6 цифр – жеке тұлғаның туған жылы, айы және күні;
• 7-ші цифр – туған ғасыры және жынысы;
• 8–11-ші цифрлар – жүйеде тіркеу реттік нөмірі;
• 12-ші цифр – бақылау саны.

ЖСН жеке тұлғаның өзіне не үшін қажет?

ЖСН мемлекеттік органдар тарапынан жеке тұлғаларды сәйкестендіру үшін қолданылады. Жеке тұлғалар ЖСН-ды мынадай мемлекеттік қызметтерді пайдалану үшін қажет:

• жеке басты куәландыратын құжаттарды алу;
• неке қию;
• жылжымайтын мүлік пен автокөлікті мемлекеттік тіркеу;
• төлемдер мен аударымдар жасау;
• салық төлеу;
• сыртқы экономикалық қызмет жүргізу;
• бизнесті тіркеу.

ЖСН-ды жаңа туған балаға қалай алуға болады?

Жаңа туған нәрестелерге ЖСН туу туралы куәлік алған кезде бірден тағайындалады. Бала 16 жасқа толған кезде жеке куәлік алғанында ЖСН өзгеріссіз жаңа құжатқа көшіріледі. 2007 жылғы 13 тамыздан кейін туған балалардың ЖСН-ы туу туралы куәлікте көрсетілген.

2007 жылғы 13 тамызға дейін туған, бірақ жеке куәлігі жоқ адамдарға ЖСН ІІМ органдарында беріледі. Ол үшін ХҚКО-ға ата-анасының жеке басын куәландыратын құжаты және баланың туу туралы куәлігі ұсынылады.

ЖСН-ды шетелдікке қалай алуға болады?

Қазақстанда тұруға ықтиярхаты жоқ шетел азаматтары ЖСН-ды банк шотын ашу, салық салынатын мүлікті сатып алу немесе ҚР резиденті заңды тұлғаның басшысы болып тағайындалу үшін алуы тиіс. Шетелдіктер Қазақстанның көші-қон полициясында уақытша тіркеуден өтуі тиіс.

ХҚКО-ға жүгінген кезде мына құжаттарды ұсыну қажет:

• ЖСН тағайындауға өтініш;
• жеке басын куәландыратын құжаттың нотариалды куәландырылған көшірмесі;
• ҚР-да уақытша болуды тіркеу туралы куәлік.

Құжаттарды ХҚКО-ға тапсырғаннан кейін ЖСН беру туралы куәлікті рәсімдеу 1 жұмыс күнін алады. Қызмет ақысыз көрсетіледі.

Егер шетелдікке ЖСН-ды өзі алу қиын болса, ол мұны сенімхат арқылы жасай алады. Сенімхат ҚР азаматының атына беріледі және нотариалды куәландырылып, Қазақстан үшін апостиль қойылуы тиіс.

Көрсетілген құжаттардың электронды көшірмелері болған жағдайда, сенім білдірілген тұлға ХҚКО-ға жеке өзі барып, шетелдікке ЖСН тағайындауға өтініш бере алады. Нәтижесінде ЖСН беру туралы тіркеу куәлігі немесе дәлелді бас тарту беріледі. Қызмет көрсету мерзімі – 1 жұмыс күні. Қызмет ақысыз көрсетіледі.