Международные аспекты налогообложения: Как правильно оформить ЭСФ при продаже легкового автомобиля без НДС

Егер ҚҚС төлеуші ЖШС жеке тұлғадан ҚҚС-сыз жеңіл автокөлік сатып алып, кейін оны жеке тұлғаға қайта сатуға шешім қабылдаса, ЭСФ-ны ҚҚС-пен бе, әлде ҚҚС-сыз ба, жазу керек?

Осы сұраққа жауап беру үшін ҚР Салық кодексіне назар аударайық.

ҚР СК 369-бабы 1-тармағы 1) тармақшасына және 2-тармағына сәйкес, ҚҚС бойынша салық салынатын айналым ҚҚС төлеушінің тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді өткізудегі айналымы болып табылады, ҚР СК 370-бабында көрсетілген ҚҚС салынбайтын айналымдарды қоспағанда.

Тауарларға негізгі құралдар, материалдық емес және биологиялық активтер, инвестициялар, жылжымайтын мүлік және басқа мүлік жатады, бірақ жұмыстар, қызметтер; ақша, оның ішінде аванстар, ұлттық және шетел валютасында жатпайды.

ҚР СК 372-бабы 1-тармағы 1) тармақшасына сәйкес, тауарларды өткізудегі айналым тауарға меншік құқығын беру ретінде танылады. Өткізу бойынша айналым мөлшері мәміле тараптары қолданатын бағалар мен тарифтер негізінде, ҚҚС қоспағанда, тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің құны ретінде айқындалады.

ҚР СК 381-бабы 15-тармағы 1) тармақшасына сәйкес, жеке тұлғаларға, заңды тұлға жеке тұлғалардан сатып алған автомобильдерді өткізу кезінде, өткізу бойынша айналым мөлшері автомобильдерді өткізу құны мен сатып алу құнының арасындағы оң айырма ретінде айқындалады.

Өткізу кезінде ДА-1 нысанын, шартты, ЭСФ-ны ресімдеу қажет.

ҚР СК 412-бабы 9-тармағына сәйкес, салық төлеушілер шот-фактурада:

• ҚҚС салынатын айналымдар бойынша – ҚҚС сомасын;
• ҚҚС салынбайтын айналымдар бойынша, оның ішінде ҚҚС-тан босатылған айналымдар – «ҚҚС-сыз» деген белгіні көрсетеді.

ҚР СК 412-бабы 13-тармағына сәйкес, 412-баптың 1-тармағы 1-бөлігінің 2), 5), 7) тармақшаларында көзделген жағдайларда, шот-фактура жазу талап етілмейді, егер өткізу:

• сатып алынған тауарды жеке, отбасылық, тұрмыстық немесе кәсіпкерлік қызметке байланысты емес өзге мақсаттарда пайдаланатын жеке тұлғаларға (соңғы тұтыну);
• ҚР Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес микро-кәсіпкерлік субъектісі болып табылатын жеке немесе заңды тұлғаларға жүзеге асырылса.

Осылайша, егер ҚҚС төлеуші ЖШС жеке тұлғадан (негізгі құрал болып танылатын) жеңіл автокөлікті сатып алса, оны басқа жеке тұлғаға өткізген кезде, өткізу бойынша ҚҚС айналым мөлшері автомобильдерді өткізу құны мен сатып алу құны арасындағы оң айырма ретінде айқындалады. Бұл өткізу айналымына ҚҚС-тың 12% мөлшерлемесі қолданылады. Бұл мөлшерлеме ЭСФ-да көрсетіледі. Сонымен қатар, егер сатып алушы – жеке тұлға автокөлікті кәсіпкерлік қызметке емес, жеке қажеттіліктер үшін сатып алса, ЭСФ жазу талап етілмейді.